Theo phóng viên TTXVN tại Israel, nhiều nghiên cứu mới cho thấy một tỷ lệ lớn các loại thuốc tiềm năng thất bại không phải vì không có tác dụng, mà do giới khoa học chưa hiểu đầy đủ cơ chế hoạt động của chúng trong cơ thể người, đặc biệt liên quan hệ miễn dịch – hệ thống trung tâm chi phối hầu hết các bệnh lý từ nhiễm trùng đến ung thư.
Giới chuyên gia cho biết trong quá trình phát triển dược phẩm, có một nhóm lớn các liệu pháp chỉ đạt hiệu quả một phần, xuất hiện tín hiệu an toàn chưa rõ ràng hoặc cho kết quả khác nhau giữa các bệnh nhân. Đây là những chương trình có giá trị cao nhưng khó hoàn thiện, do tính chất phức tạp của sinh học cơ thể khiến việc dự đoán phản ứng điều trị trở nên hạn chế.
Trong bối cảnh đó, công ty công nghệ sinh học Immunai có trụ sở tại Tel Aviv và New York đang phát triển một nền tảng dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm giải mã cách các liệu pháp tương tác với hệ miễn dịch. Thay vì phụ thuộc vào các mô hình tiền lâm sàng, Immunai xây dựng dữ liệu trực tiếp từ bệnh nhân, sử dụng công nghệ giải trình tự đơn bào để phân tích phản ứng của từng loại tế bào miễn dịch ở mức độ chi tiết cao.
Nguồn dữ liệu này được tích hợp vào hệ thống AMICA – một trong những “bản đồ miễn dịch” lâm sàng quy mô lớn, cho phép theo dõi cách thuốc tác động đến hệ miễn dịch theo thời gian thực. Trên nền tảng đó, các mô hình AI được phát triển nhằm liên kết dữ liệu sinh học với kết quả điều trị, đồng thời đưa ra các giải thích mang tính cơ chế, giúp trả lời không chỉ “điều gì xảy ra” mà còn “tại sao xảy ra”.
Cách tiếp cận này cho phép các công ty dược xác định chính xác nhóm bệnh nhân phù hợp, tối ưu hóa phác đồ điều trị và phát triển các liệu pháp kết hợp nhằm nâng cao hiệu quả. Đáng chú ý, Immunai áp dụng mô hình “phòng thí nghiệm – thuật toán khép kín”, trong đó các giả thuyết từ AI được kiểm chứng nhanh chóng bằng thực nghiệm, qua đó rút ngắn chu kỳ nghiên cứu và giảm rủi ro phát triển thuốc.
Hiện công ty đã hợp tác với nhiều tập đoàn dược phẩm lớn như AstraZeneca (Anh-Thụy Điển), Bristol Myers Squibb (Mỹ) và Teva Pharmaceutical Industries (Israel), đồng thời ghi nhận sự tăng trưởng nhanh về doanh thu và quy mô hoạt động trong thời gian gần đây.
Giới chuyên môn nhận định việc kết hợp dữ liệu sinh học độ phân giải cao với AI có thể tạo ra bước đột phá trong ngành dược phẩm, giúp “cứu” những loại thuốc từng bị đánh giá chưa đạt hiệu quả, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới dựa trên hiểu biết sâu về cơ chế bệnh học và đáp ứng điều trị ở từng cá thể./.
Giới chuyên gia cho biết trong quá trình phát triển dược phẩm, có một nhóm lớn các liệu pháp chỉ đạt hiệu quả một phần, xuất hiện tín hiệu an toàn chưa rõ ràng hoặc cho kết quả khác nhau giữa các bệnh nhân. Đây là những chương trình có giá trị cao nhưng khó hoàn thiện, do tính chất phức tạp của sinh học cơ thể khiến việc dự đoán phản ứng điều trị trở nên hạn chế.
Trong bối cảnh đó, công ty công nghệ sinh học Immunai có trụ sở tại Tel Aviv và New York đang phát triển một nền tảng dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm giải mã cách các liệu pháp tương tác với hệ miễn dịch. Thay vì phụ thuộc vào các mô hình tiền lâm sàng, Immunai xây dựng dữ liệu trực tiếp từ bệnh nhân, sử dụng công nghệ giải trình tự đơn bào để phân tích phản ứng của từng loại tế bào miễn dịch ở mức độ chi tiết cao.
Nguồn dữ liệu này được tích hợp vào hệ thống AMICA – một trong những “bản đồ miễn dịch” lâm sàng quy mô lớn, cho phép theo dõi cách thuốc tác động đến hệ miễn dịch theo thời gian thực. Trên nền tảng đó, các mô hình AI được phát triển nhằm liên kết dữ liệu sinh học với kết quả điều trị, đồng thời đưa ra các giải thích mang tính cơ chế, giúp trả lời không chỉ “điều gì xảy ra” mà còn “tại sao xảy ra”.
Cách tiếp cận này cho phép các công ty dược xác định chính xác nhóm bệnh nhân phù hợp, tối ưu hóa phác đồ điều trị và phát triển các liệu pháp kết hợp nhằm nâng cao hiệu quả. Đáng chú ý, Immunai áp dụng mô hình “phòng thí nghiệm – thuật toán khép kín”, trong đó các giả thuyết từ AI được kiểm chứng nhanh chóng bằng thực nghiệm, qua đó rút ngắn chu kỳ nghiên cứu và giảm rủi ro phát triển thuốc.
Hiện công ty đã hợp tác với nhiều tập đoàn dược phẩm lớn như AstraZeneca (Anh-Thụy Điển), Bristol Myers Squibb (Mỹ) và Teva Pharmaceutical Industries (Israel), đồng thời ghi nhận sự tăng trưởng nhanh về doanh thu và quy mô hoạt động trong thời gian gần đây.
Giới chuyên môn nhận định việc kết hợp dữ liệu sinh học độ phân giải cao với AI có thể tạo ra bước đột phá trong ngành dược phẩm, giúp “cứu” những loại thuốc từng bị đánh giá chưa đạt hiệu quả, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới dựa trên hiểu biết sâu về cơ chế bệnh học và đáp ứng điều trị ở từng cá thể./.
Nguồn: TTXVN 4/2026
