Italy kiểm soát “review” ảo để bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng 

Ngày 7/4, Italy đã chính thức áp dụng Luật 34/2026 (còn gọi là Đạo luật SME), đánh dấu bước đi quan trọng, thiết lập một khung pháp lý nghiêm ngặt để siết chặt hành vi thao túng người tiêu dùng thông qua những đánh giá (review) trực tuyến không trung thực – một vấn đề ngày càng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường kinh doanh và quyền lợi người tiêu dùng.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, thời gian gần đây, các đánh giá trực tuyến có ý nghĩa ngày càng quan trọng đối với ngành dịch vụ. Số liệu từ Liên đoàn các cơ sở công cộng Italy (Fipe), cho biết các bài đánh giá trên mạng có khả năng định hướng tới 30 tỷ euro trong tổng doanh thu 100 tỷ euro của ngành thực phẩm Italy mỗi năm. Tuy nhiên, mặt trái của nó là sự bùng nổ những đánh giá giả mạo, những bình luận được mua bằng tiền, đổi lấy ưu đãi hoặc thậm chí còn được sử dụng làm công cụ để tống tiền chủ doanh nghiệp.
Luật mới của Italy quy định rõ một đánh giá chỉ được coi là hợp lệ nếu người đăng thực sự trải nghiệm dịch vụ và phải đăng tải trong vòng 30 ngày. Những bình luận thiếu tính khách quan hoặc là kết quả của việc hứa hẹn giảm giá, tặng quà từ phía nhà cung cấp sẽ bị cơ quan chức năng kiểm soát.
Thời gian gần đây, đánh giá trực tuyến thiếu trung thực đã trở thành một vấn đề nhức nhối tại Italy. Một chủ nhà hàng ở Trastevere (Rome) từng bị một đối tượng đe dọa đăng bình luận tiêu cực sau khi yêu cầu ăn miễn phí bị từ chối. Thậm chí Liên đoàn các Hiệp hội Khách sạn và Du lịch Italy (Federalberghi) đã từng kiện ra tòa một “nhà sản xuất review giả” chuyên nghiệp tại vùng Salento, với bản án 9 tháng tù giam đã được tuyên.
Năm 2024, nền tảng TrustPilot cũng đã xóa bỏ tới 4,5 triệu đánh giá giả (chiếm 7% tổng lượng bài đăng), trong đó có rất nhiều nội dung được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Thậm chí, trên “thị trường đen” của Internet, các gói đánh giá 5 sao còn có cả bảng giá niêm yết công khai.
Dù Đạo luật SME đã chính thức có hiệu lực, song theo các chuyên gia, vẫn còn những “vùng xám” gây tranh cãi. Hiện giới doanh nghiệp vẫn đang chờ đợi Hướng dẫn thi hành từ Cơ quan Chống độc quyền (Antitrust) và Cơ quan Giám sát truyền thông (Agcom) để áp dụng luật mới.
Một trong những điểm gây khó khăn lớn nhất là yêu cầu về chứng từ thuế. Theo đó, người tiêu dùng có thể phải cung cấp hóa đơn để chứng minh đã thực sự mua hàng nếu bị báo cáo vi phạm. Ngoài ra, vấn đề định danh cũng rất phức tạp. Nếu khách hàng đặt phòng qua Booking nhưng lại sang TrustPilot để nhận xét, việc kết nối hai tài khoản này để xác minh danh tính là một bài toán công nghệ chưa có giải đáp thỏa đáng.
Tuy nhiên, với sự can thiệp của Đạo luật SME, các hiệp hội kinh doanh du lịch giờ đây có thể đăng ký tư cách là “người báo cáo đáng tin cậy” để yêu cầu các nền tảng, như TripAdvisor, Google hay TrustPilot, gỡ bỏ các nội dung vi phạm theo Đạo luật Dịch vụ số (DSA) của EU.
Việc ban hành Luật 34/2026 cho thấy quyết tâm của Italy trong việc làm sạch môi trường đánh giá trực tuyến. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển và các hình thức gian lận ngày càng tinh vi, nỗ lực chống đánh giá giả mạo vẫn còn nhiều thách thức. Theo các chuyên gia, hiệu quả của đạo luật sẽ phụ thuộc không chỉ vào khung pháp lý, mà còn vào sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và chính người tiêu dùng trong việc xây dựng một hệ sinh thái minh bạch và đáng tin cậy hơn./.